Kayseri’nin Talas ilçesinde yer alan 300 yıllık konak, geleneksel yöntemlerle kağıt üretimi için bir atölyeye dönüştürüldü. Orta Asya’da 2 bin yıl önce kullanılan tekniklerle gerçekleştirilen bu üretim sürecinin başında, atölye sorumlusu ve kağıt ustası Selçuk Kılınç bulunuyor. Kılınç, “Geleneksel anlamda, İslami eserlerde ve klasik sanatlarda kullanılan kağıtları üretiyoruz. Asitsiz ve el yapımı kağıtlar hazırlıyoruz. Buradaki asıl amacımız üretim değil, eğitim vermek. Kayseri’de ve İç Anadolu’da bu sanat alanında tek atölye burası” ifadelerini kullandı.
‘Osmanlı Sokağı’ olarak bilinen Talas ilçesi Kiçikoy Mahallesi’nde bulunan tarihi Ali Saip Paşa Sokağı’ndaki konak, Talas Belediyesi tarafından atölyeye dönüştürüldü. Klasik Sanatlar Akademisi adı verilen bu atölyede, Orta Asya’da 2 bin yıl önce uygulanan geleneksel yöntemlerle kağıt üretiliyor. İlçeye özgü ‘dut’ ağaçlarının dalları, kullanılmayan gıda maddeleri ve giyilmeyen kıyafetler, geleneksel usullerle öğütlenerek sanatsal kağıt hamuru haline getiriliyor. Tokmak yardımıyla dövülen hamur, liflere ayrılarak kalıplara alınıyor. Daha sonra ince bir malzeme üzerine transfer edilen kağıtlar, oda sıcaklığında veya gün ışığında kurutulmaya bırakılıyor. Kuruduktan sonra, sanat eserleri için kullanılan bu lifli kağıtlar, binlerce yıl boyunca özelliklerini koruyabiliyor. Üretilen kağıtlar ve eğitim yöntemleri, ilerleyen günlerde açılması planlanan Kağıt Müzesi’nde sergilenecek.
‘EĞİTİM VERMEK EN ÖNEMLİ HEDEFİMİZ’
Selçuk Kılınç, atölyenin amacı hakkında, “Orta Asya’da bu şekilde üretilmiştir. Burada geleneksel anlamda, İslami eserlerde ve klasik sanatlarda kullanılan kağıtları üretiyoruz. Asitsiz ve el yapımı kağıtlar hazırlıyoruz. Burada asıl amacımız üretim değil, eğitim vermek. Kayseri’de ve İç Anadolu’da bu sanat alanında tek atölye burası. Burada hiçbir bilgiyi saklamıyoruz. Kullandığımız malzemeleri ve uyguladığımız yöntemleri gizlemiyoruz. İpek, pamuk, keten gibi lifli bitkilerden ve hatta sarımsak ile soğandan kağıt üretiyoruz. Bunları insanlara gösteriyoruz” dedi.
Dut ağacının Orta Asya’da kağıt üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Kılınç, “Orta Asya’da kullanılan tekniklerle kağıdın ilk bulunduğu dönemlerde dut ağacından başlanarak daha sonra lifli bitkilerle devam eden bir süreç var. Biz bu tür malzemelerden kağıt üretiyoruz. Örneğin, dut ağacından yapılan kağıtlar güvelenmeyen ve bozulmayan bir yapıdadır. Orta Asya’da da bu şekilde üretilmiştir. Burada kağıdın nasıl üretildiğini ve tekniklerini anlatıyoruz. Yakın zamanda eğitimler vermeye başlayacağız; çocuklara ve yetişkinlere yönelik programlar düzenleyeceğiz. Burada kağıt ustaları yetiştireceğiz” şeklinde konuştu.
‘BİN YIL DAYANACAK KAĞITLAR ÜRETİYORUZ’
Selçuk Kılınç, atölyede üretilen kağıdın ham maddelerinin Türkiye’de yetişen ürünlerden oluştuğunu belirtti ve şunları ekledi:
“Buradaki amacımız sanat camiasının kullandığı kağıtların çoğunun yurtdışından ithal edilmesi. Bu durumda paramız başka ülkelere gidiyor. Oysa bu kağıtlar burada da üretilebilir. Burada, sanatsal ve asitsiz kağıtlar üretiyoruz. Biz, bin yıllık bir kağıt üretiyoruz. Bunun üzerine eserler yapılıyor ve bu eserler bin yıl boyunca dayanabiliyor. Fabrikasyon olarak üretilen, kimyasal maddelerle ağartılmış kağıtların ömrü ise 100-150 yıl. Sanatçılar olarak, yaptığınız eserlerin uzun ömürlü olmasını istersiniz. Bu nedenle bu kağıtlar tercih ediliyor. Hem eğitim veriyoruz hem de bu kağıtları üretiyoruz.”
‘YERLİ VE YABANCI TURİSTLERE ANLATACAĞIZ’
Türkiye genelinde benzer yöntemlerin kullanıldığı sınırlı sayıda atölye bulunduğunu aktaran Kılınç, “Bu yöntemle kağıt üreten birkaç merkez var. İzmir, İstanbul, Kocaeli ve Bolu’da bu tarz atölyeler mevcut. Geleneksel anlamda bazı hızlandırıcı makineler kullanılıyor. Diğer atölyelerde de değişik kağıtlar üretiliyor, ancak bizim yöntemimiz tamamen geleneklidir. Orta Asya’da yapıldığı gibi teknolojik aletler kullanmadan kağıdımızı üretiyoruz. İnsanlara da bunu gösteriyoruz. Evlerinde istedikleri gibi kağıt üretebileceklerini anlatıyoruz. Burası turizm sokağı olduğu için yerli ve yabancı turistlere geleneksel yöntemle kağıt üretimini tanıtacağız” ifadelerini kullandı.
‘İLGİ ÇEKİCİ BİR ATÖLYE’
Selçuk Kılınç, vatandaşların atölyeye ilişkin tepkilerine de değindi. “Burada ürettiğimiz kağıtlar, farklı bitkilerden elde ediliyor. Giydiğimiz kıyafetlerin çoğu aynı zamanda kağıdın ham maddesi. Kıyafet atıklarından da kağıt üretiyoruz. Her türlü lifli bitkiden kağıt üretiyoruz ve bunları burada sergiliyoruz. İnsanlar bunları gördüklerinde şaşırıyor. ‘Soğan ve sarımsaktan da mı kağıt üretiliyor?’ diye soruyorlar. Dokunduklarında ise çok ilgi çekiyor. Verimli bir atölye olduğuna inanıyoruz. İlerleyen günlerde burada verilen eğitimlerle Kayseri’de kağıt üreten bireyler yetişecek. Burada asıl amacımız geri dönüşümün önemini de anlatmak. En küçük bir kağıt bile geri dönüştürülebilir. Çöpe atılmamalı. Ormanların korunması için geleceğimize sahip çıkmalıyız. Bunu çocuklarımıza iyi bir şekilde aktarmamız gerekiyor. Bizim için kağıt, milli bir servet konumundadır. Kağıdımıza ve ormanlarımıza sahip çıkmalıyız” dedi.




