İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, “Golan’ı güçlendirmek, İsrail Devletini güçlendirmektir ve bu özellikle şu anda önemlidir. Burayı elimizde tutmaya, yeşertmeye ve buraya yerleşmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
İsrail, 1967’de gerçekleştirilen Altı Gün Savaşı sırasında stratejik platonun büyük bir kısmını Suriye’den ele geçirdi ve 1981 yılında bu bölgeyi ilhak etti. 2019 yılında, dönemin ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin İsrail’in Golan üzerindeki egemenliğini desteklediğini duyurdu ancak bu ilhak, uluslararası toplumda büyük ölçüde tanınmadı. Suriye, İsrail’in bu topraklardaki varlığının sona erdirilmesini talep etmeye devam ederken, İsrail ise güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek bu talepleri reddetmektedir. Mevcut barış girişimleri de pek çok kez başarısızlıkla sonuçlandı. Netanyahu, Cumartesi günü Trump ile Suriye’deki güvenlik gelişmeleri hakkında görüştüğünü belirtti.
Netanyahu, “Suriye ile bir çatışmada çıkarımız yok” diyerek, İsrailin Suriye’deki eylemlerinin amacının Suriye’den gelebilecek tehditleri engellemek ve terörist unsurların İsrail sınırlarına yaklaşımını önlemek olduğunu vurguladı.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Suriye’deki son gelişmelerin “isyancı liderlerin iddia ettikleri ılımlı imajına rağmen” İsrail’e yönelik tehditleri artırdığını ifade etti. Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada ise, hükümetin Golan’da demografik büyümeyi teşvik etmek amacıyla 40 milyon şekeli (11 milyon dolar) aşan bir planı oybirliğiyle kabul ettiği bildirildi.
Açıklamada, Netanyahu’nun planını “savaş ve Suriye’nin karşılaştığı yeni cepheler ışığında” hükümete sunduğu ve Golan’ın nüfusunu iki katına çıkarma hedefinde olduğu belirtildi. Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail’in bu kararını kınadı. Özellikle, 2020’de İsrail ile ilişkilerini normalleştiren BAE, bu kararı “işgali genişletmeye yönelik kasıtlı bir eylem” olarak değerlendirdi.
İsrail’in kuzey sınırındaki güvenlik sorunları üzerinde uzmanlaşmış Alma Araştırma ve Eğitim Merkezi’nden analist Avraham Levine, Golan’a yaklaşık 31 bin İsraillinin yerleştiğini, bunların önemli bir kısmının çiftçilik ve turizm alanında faaliyet gösterdiğini söyledi. Levine ayrıca, Golan’da 24 bin Dürzi’nin yaşadığını ve çoğunun kendilerini Suriyeli olarak tanımladığını aktardı.
Yeni yüzleşmelerden kaçınma eğilimi
Suriye’nin fiili lideri Ahmad al-Sharaa, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını meşrulaştırmak için sahte bahaneler kullandığını ancak ülkesinin yeniden inşaya odaklanırken yeni çatışmalara girmeye niyeti olmadığını söyledi.
Ebu Muhammed el-Golani olarak bilinen Sharaa, Daha önce Esad’ı iktidardan uzaklaştırarak aile yönetimine son veren İslamcı Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) grubuna liderlik etmektedir.
O tarihten bu yana İsrail, 1973 Arap-İsrail savaşının ardından oluşturulan ve Şam’a n bakan stratejik Hermon Dağı’nın Suriye tarafını da içeren askerden arındırılmış bölgeye yerleşerek burada terkedilmiş bir Suriye askeri karakolunu ele geçirdi.
İsrail, orada kalmayı düşündüğü belirtmekle birlikte, Suriye topraklarına müdahale etmeyi sınır güvenliğini sağlamak amacıyla geçici bir önlem olarak kabul etmekte ve Suriye’nin stratejik silah stoklarına yönelik yüzlerce saldırı düzenlemektedir.
Esad’ı devirmek amacıyla bazıları El Kaide ve İslam Devleti ile bağlantılı gruplar tarafından kullanılmasını engellemek adına silah ve askeri altyapının im